TINCHLIK — BUYUK NE’MAT

Tinchlik inson hayotining eng ulug‘ va bebaho ne’matlaridan biri hisoblanadi. U faqatgina urush yo‘qligi yoki qurol sukuti emas, balki qalb hotirjamligi, jamiyat barqarorligi, ilm-ma’rifat ravnaqi va inson qadrining himoya qilinishi demakdir. Islom ta’limotida tinchlik alohida o‘rin tutadi, chunki Islomning o‘zi ham “salomatlik”, “omonlik” va “osoyishtalik” ma’nolarini anglatadi. Alloh taolo insonni tinch hayot kechirishga, zulmdan, adovatdan va tajovuzdan yiroq bo‘lishga da’vat qiladi.

Qur’oni Karimda tinchlikka oid oyatlar juda ko‘p. Alloh taolo bandalarini adolatga, o‘zaro kelishuvga va buzg‘unchilikdan saqlanishga buyuradi. “Fitna qatl’dan ham yomondir” degan ma’noni anglatadigan oyat tinchlikni buzish, jamiyatda beqarorlik chiqarish naqadar og‘ir gunoh ekanini ochiq ko‘rsatadi. Islomda inson qoni, mol-mulki va sha’ni muqaddas sanaladi. Bu muqaddaslik esa faqat tinchlik sharoitida to‘liq ta’minlanadi.

Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning hayotlari tinchlik va rahm-shafqatning eng yorqin namunasidir. U zot hatto dushmanlariga nisbatan ham adolat va kechirimlilik bilan munosabatda bo‘lganlar. Makka fathi kuni qudrat va g‘alaba qo‘llarida bo‘lgan holatda ham intiqom yo‘lini tanlamay, “Bugun sizlarga malomat yo‘q, barchangiz ozodsiz” deb e’lon qilganlari Islomda tinchlik va insoniylik qanday yuksak qadrlanishini yaqqol ko‘rsatadi.

Islomiy nuqtayi nazardan tinchlik faqat davlatlar yoki jamiyatlar o‘rtasida emas, balki insonning o‘zi bilan, oilasi bilan, atrofidagi odamlar bilan bo‘lgan munosabatlarida ham namoyon bo‘ladi. Oilada tinchlik bo‘lmasa, jamiyatda barqarorlik bo‘lmaydi. Shu sababli Islom nikohda mehr-muhabbat, o‘zaro hurmat va sabrni asosiy tamoyil sifatida belgilaydi. Qo‘shnichilik munosabatlarida ham tinchlikka alohida e’tibor qaratilgan. Qo‘shniga ozor yetkazish iymonga zid ish sifatida baholangan.

Ilm va taraqqiyot ham tinchlik muhitida rivojlanadi. Islom tarixi guvohki, tinchlik hukm surgan davrlarda ilm-fan, tibbiyot, falsafa va madaniyat yuksak darajaga ko‘tarilgan. Urush, adovat va ixtilof esa aqlni ham, qalbni ham zaiflashtiradi, jamiyatni orqaga tortadi. Shu bois Islom ulamolari tinchlikni saqlashni shariat maqsadlaridan biri sifatida ta’kidlaganlar.

Bugungi kunda dunyoda turli nizo va urushlar davom etayotgan bir paytda, tinchlikning haqiqiy qiymati yanada ravshan ko‘rinadi. Islom insonlarni o‘zaro hurmat, muloqot va adolat asosida muammolarni hal qilishga chorlaydi. Kuch ishlatish eng oxirgi chora sifatida qaraladi va u ham adolat doirasidan chiqmasligi shart.

Xulosa qilib aytganda, tinchlik — bu faqat ijtimoiy yoki siyosiy holat emas, balki ilohiy ne’matdir. Uni asrash, qadrlash va avlodlarga yetkazish har bir insonning, ayniqsa musulmonning muhim burchidir. Tinchlik bor joyda iymon mustahkamlanadi, ilm rivojlanadi, inson qadri ulug‘lanadi. Shu sababli Islom tinchlikni ulug‘lab, uni buzuvchi har qanday zulm va tajovuzni qat’iy qoralaydi.

Ta’lim muassasasi xodimi

Fazliddin domla Nizomov