Ilm

Ilm — insonni zulmatdan nurga olib chiquvchi eng buyuk ne’matlardan biridir. Islom dinida ilm olish ibodat darajasiga ko‘tarilgan bo‘lib, u faqat dunyoviy manfaat uchun emas, balki oxirat saodati uchun ham muhim sanaladi. Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam ilmning qadrini juda baland qo‘yganlar va ummatlarini doimo o‘rganishga, tafakkur qilishga, haqiqatni izlashga undaganlar.

Hadisi sharifda: “Ilm olish har bir musulmon uchun farzdir” deb marhamat qilinadi. Bu so‘zlar ilmning nafaqat erkaklarga, balki ayollarga ham, yoshga ham, kasbga ham bog‘liq emasligini bildiradi. Har bir inson o‘z dinini to‘g‘ri tushunishi, halol-haromni ajratishi, jamiyatda foydali bo‘lishi uchun ilmga muhtoj. Ilmsizlik ko‘pincha xatoga, bid’atga va adashishga olib boradi. Ilm esa inson qalbini ochadi, fikrini tiniqlashtiradi va hayot yo‘lini yoritadi.

Yana bir hadisi sharifda: “Kim ilm izlab yo‘lga chiqsa, Alloh unga jannat yo‘lini oson qiladi” deyiladi. Bu hadis ilm izlashning naqadar ulug‘ savob ekanini ko‘rsatadi. Ilm talabida bosilgan har bir qadam, sarflangan har bir vaqt, o‘qilgan har bir sahifa bandaning darajasini ko‘taradi. Chunki ilm insonni faqat bilimli emas, balki kamtar, mulohazali va hikmatli qiladi.

Ilm faqat kitob o‘qish bilan cheklanmaydi. U — eshitish, kuzatish, savol berish, ustozdan o‘rganish va o‘rganganini hayotda qo‘llash bilan mukammal bo‘ladi. Haqiqiy ilm egasi boshqalarga ham foyda yetkazadi, chunki ilm ulashilganda ko‘payadi. U jamiyatni rivojlantiradi, adolatni mustahkamlaydi va insonni ma’naviy jihatdan yuksaltiradi.

Shuning uchun musulmon kishi umr bo‘yi ilm izlashdan to‘xtamasligi kerak. Yoshligida asos soladi, o‘rta yoshida chuqurlashtiradi, keksaligida esa hikmatga aylantiradi. Ilm bilan bezangan qalb qo‘rquvdan yiroq, iymonda sobit va hayotda maqsadli bo‘ladi. Zero, ilm — jannatga eltuvchi yo‘lning chirog‘idir. Ta’lim muassasasi aqoid fani mudarrisi A. Abdullayev