Duo

Insonning yuragida shunday tuyg‘ular borki, ular umr davomida so‘nmaydi, eskirmaydi, ayniqsa ota-onaga bo‘lgan muhabbat ana shunday abadiy tuyg‘udir. Inson tug‘ilgan onidan boshlab umrining oxirigacha bu tuyg‘u uni quvvatlantiradi, unga baraka va yorug‘lik bag‘ishlaydi. Ota-onaga duo qilish esa ana shu muhabbatning eng sof, eng yuksak ko‘rinishidir. Duo — tilning emas, qalbning ibodati. Ota-onaga qilingan duo esa farzandning eng samimiy, eng halis sadoqatidir.

Qur’onda Alloh taolo O‘ziga ibodat qilish bilan bir qatorda ota-onaga yaxshilik qilishni bir nafasda tilga oladi. Bu — tasodif emas, balki ota-ona haqqining ulug‘ligidan darakdir.

﴿ فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا ﴾
﴿ وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا ﴾

Bu oyat farzandga nafaqat buyruq, balki mehr qo‘shilgan tarbiya hamdir. Unda Alloh bandaga duoni O‘zi o‘rgatadi. Bu — ota-onaga qilinadigan duoning eng mukammal shakli.

Rasululloh ﷺ ham hadislarida ota-onaga yaxshilik qilishni iymondan deb bilganlar. U zotning muborak so‘zlarida shunday keladi:

«رِضَا اللَّهِ فِي رِضَا الْوَالِدِ، وَسَخَطُ اللَّهِ فِي سَخَطِ الْوَالِدِ»
“Allohning roziligi ota-onaning roziligida, Uning g‘azabi esa ota-onaning g‘azabidadir.”

Bu hadis farzandga ota-onasi roziligini topishni Allohning roziligi bilan teng ekanini eslatadi. Ota-onaning qalbi ochiq bo‘lsa, Allohning eshiklari ham ochiq bo‘ladi.

Rasululloh ﷺ yana dedilar:

«إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»
“Odam o‘lgach, uch amalidan boshqasi to‘xtaydi: sadaqa jariya, foydali ilm va unga duo qiladigan solih farzand.”

Demak, ota-onaga qilingan duo ularning umrini davom ettiruvchi ruhiy chiroqdir. U tiriklikda ularga quvonch, vafotidan so‘ng qabrdagi nur bo‘ladi.

Farzandning tilidan chiqqan har bir “Allohim, ota-onamni rahmingga ol” degan duosi arshga ko‘tariladi. Farishtalar uni tasdiqlaydi. Ota-onaga duo — dunyoda rizqning kengayishi, qalbning tozaligi, hayotning barakasi va oxiratning najotiga sabab bo‘ladi.

Inson qanchalik baland martabalarga erishmasin, uning ildizi doimo ota-onasi bag‘rida yotadi. Duo esa ana shu ildizni sug‘oradigan nurli yomg‘irdir. Ota-onaga duo qilgan farzandning yo‘li yorug‘ bo‘ladi, rizqi keng bo‘ladi, qalbi yumshoq bo‘ladi. Ota-ona uchun qilish mumkin bo‘lgan eng ulug‘ hadya ham — duodir. Boshqalar bergan dunyoviy sovg‘alar unutiladi, eskiradi, ammo duo abadiy yoziladi.

Shu bois ota-onaga duo — bu faqat ibodat emas, balki farzandlikning eng oliy sadoqatidir. U insoniylikning yuksak cho‘qqisidir. Kim ota-onasi uchun duo qilishni muntazam odatga aylantirsa, Alloh uning o‘ziga ham duolarni osmon eshigidan qaytarib qo‘ymaydi. Ta’lim muassasasi mudarrisi Akramxon domla Suyarov