Ғийбатнинг муолажаси

0
11

Жамияту оилаларни ич-ичидан емира­диган, инсонлар ўртасида фисқу фасод, адоват уруғини сочадиган иллатлардан энг жирканчи ғийбатдир. У туфайли оила­лар пароканда, одамлар бир-бирлари би­лан юзкўришмас бўлиб кетади. Бунинг оқи­батида жамиятда кўплаб нохушликлар юзага келади.

Айниқса, бугунги ижтимоий тармоқлар тобора ривожланаётган бир пайтда ғийбат ҳам замонга мос тарзда виртуал кўринишга кўчмоқда. Буни бирор ахборот ёки турли видео чиқишлар тагига қолдирилаётган изоҳлардан билиш мумкин. У ерда очиқ-ойдин ғийбат қилишлар кузатилади. Агар бирор таниқли, машҳур шахс ҳақидаги хабар бўлса, унга билдирилган сўзларни ўқишга ҳам киши хижолат бўлади. Энг ёмони, бу инсонлар билиб-билмай гуноҳга, ғийбатга шерик бўлаётганидадир.

Ҳамма уламолар бир овоздан ғийбатни гуноҳи кабира эканини эътироф этишган.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобалардан: “Ғийбат нима эканини биласизми?” деб сўрадилар. Улар: “Аллоҳ ва Расули билувчироқ”, дейишди. Набий алай­ҳиссалом: Биродарингиз у ҳақида гапирган сўзингизни эшитиб, хафа бўлса, сиз уни ғий­бат қилибсиз”, дедилар. Саҳобалар: “Ё Ра­сулуллоҳ, биз айтган сифат унда бўлса-чи?” деб сўрашди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: Агар сиз айтган сифат унда бўлса – ғийбат, бўлмаса – бўҳтон қи­либсиз”, дедилар» (Имом Муслим ривояти).

Бошқа бир ҳадисда Расулуллоҳ соллалло­ҳу алайҳи ва саллам: «Меърожга чиққанимда мисдан бўлган тирноқлари билан юзларию кўксиларини тирнаётган бир қавмнинг олдидан ўтдим. Мен: “Эй Жаброил, улар ким­лар?” деб сўрадим. “Булар у дунёда одам­ларнинг гўштини еб (яъни, ғийбат қилиб), обрўларини тўккан­лар”, деб жавоб берди» (Имом Абу Довуд ва Имом Аҳмад ривояти).

Ҳужурот сурасида ғийбат нақадар ёмон иллат экани бундай баён қилинади: «Баъзи­ларингиз баъзиларингизни ғийбат қил­ма­син. Бирортангиз ўзининг ўлган бирода­рининг гўштини ейишни яхши кўрурми? Ҳа, ёмон кўрасизлар. Аллоҳ­дан қўрқинглар! Албатта, Аллоҳ тавба­ни кўплаб қабул қилув­чидир, ўта раҳм­лидир» (12-оят).

Ҳар қандай дард уни келтириб чиқарган са­баб­ларни йўқ қилиш билан даволанади. Бизни кўпгина гуноҳларга етаклаган тил, кўпдан-кўп савобларга ҳам олиб бориши мумкин.

Қуръони каримда зикрга тарғиб қили­ниши баробарида унинг самараси ҳам айтиб ўтилган. Жумладан, Аллоҳ таоло ҳидоят топган бандаларини васф этиб, бундай марҳамат қилади: «Улар имон келтирган ва қалблари Аллоҳнинг зикри билан ором оладиган зотлардир. Огоҳ бўлингизки, Аллоҳ­ни зикр этиш билан қалблар ором олур (ва таскин топур)» (Раъд сураси, 28-оят).

Руҳий тарбия уламолари бун­дай дейди­лар: “Аллоҳ таолони зикр қи­­лишнинг тар­биявий аҳа­мияти ажойиб ва гўзалдир. Би­­ринчидан, Аллоҳнинг зикри қал­бингиз­да У зотга бўлган му­ҳаббатни уйғо­тади. Аллоҳнинг муҳаббати эса унинг зикрини кў­пайтиришга ундай­ди. Бу иккиси ўртасида ўзаро мутано­сиблик бор экани шундан маълум бўлади”.

Зикр ризқнинг мўл ва баракотли бўли­шига сабабдирҚалбни ғаф­лат­дан уйғотадиГуноҳ ва маъ­сиятларни ўчиради. Зикр кишини турли тил офатларидан ва бекорчи сўзлардан узоқлаштирадиБан­дани дунё ва охират саодатига эриштиради.

Мусъаб ибн Саъд розийаллоҳу ан­­ҳудан, у киши отасидан бундай ри­воят қилади: «Расулуллоҳ сол­лалло­ҳу алайҳи ва салламнинг ҳу­зурларида эдик. У зот: Сизлар­дан бирингиз ҳар куни мингта са­вобни қўлга кирита олмайдими?” дедилар. Шунда у зотнинг ҳамсуҳбат­ларидан бир киши: “Қандай қилиб бирортамиз мингта савобга эга бў­лиши мумкин?” деб сўради. У зот“Юз марта тасбиҳ айтадиШунда унга мингта савоб ёзилади ва ундан мингта хато ўчи­рилади”, дедилар» (Имом Та­бароний ривояти).

Ҳам енгил, ҳам буюк ибодат­дан ғафлатда қолмаслигимиз, дои­мо Аллоҳнинг зикри ила тилимиз банд бўлиб туришига эътибор бери­шимиз шарт. Айниқса, тили­мизни тасбиҳ (Субҳоналлоҳ), ҳамд (Алҳамдулиллаҳ), таҳлил (Лаа ила­ҳа иллаллоҳ) ва такбир (Аллоҳу ак­бар) кўп айтишга одатлантириб олсак, у бизни тил офатларидан йи­­роқлаштириб, гуноҳлардан тийи­лишимизга сабабчи бўлади.

Васлиддин РИЗАЕВ,

Ўзбекистон мусулмонлари

идораси Тошкент шаҳар

вакиллиги Матбуот котиби

  • Мотурудия ақидаси асослари

    Абу Мансур Мотуридий сунний эътиқодидаги икки йирик таълимотлардан бири бўлмиш мотуридия т…
  • Улуғ зотлар илм фазилати ҳақида

    Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Ку­майлга: «Илм молдан яхшидир, у сени муҳофа­за қилад…
  • Фитна улкан гуноҳдир

    Динимизнинг икки муқаддас манбаи — Қуръон ва суннатда одамлар орасини ислоҳ қилиш эн…
Load More In МАҚОЛАЛАР